عوارض اکو قلب جنین از جمله نگرانیهای والدینی است که پزشکشان، این تست را برایشان تجویز کرده است. به طور کلی این آزمایش خطر خاصی ندارد. اما ابهاماتی در مورد عوارض آن وجود دارد که در این مقاله به بررسی آنها میپردازیم.
آیا اکو قلب جنین برای جنین ضرر دارد
بر اساس منابع علمی معتبر، اکو قلب جنین روشی بیخطر و غیرتهاجمی محسوب میشود که از امواج صوتی با فرکانس بالا برای بررسی دقیق قلب جنین استفاده میکند. برخلاف روشهایی مثل رادیولوژی، در اکو هیچگونه اشعهای وجود ندارد و تا امروز هیچگونه شواهد قطعی مبنی بر آسیب فیزیکی یا نقص مادرزادی از عوارض اکو قلب جنین گزارش نشده است.
عوارض فیزیکی احتمالی برای جنین و مادر
برخی تحقیقات اشاره کردهاند که در صورتی که اکو برای مدت طولانی و بهصورت غیرضروری انجام شود، ممکن است باعث افزایش جزئی دمای بافتهای بدن جنین شود. این افزایش دما در حالت طبیعی بیخطر است، اما در صورت تکرار بیمورد یا جلسات طولانی ممکن است نگرانیهایی بهوجود بیاورد.
برخی از عوارض فیزیکی احتمالی برای جنین و مادر عبارتند از:
- افزایش جزئی دمای بافت جنین بهدلیل امواج صوتی در جلسات طولانی
- تحریک موقت ضربان قلب جنین در برخی موارد نادر
- ایجاد استرس و تنش عضلانی در مادر بهخاطر نگرانی از نتیجه تست
- احساس ناراحتی در ناحیه شکم بهعلت فشار پروب دستگاه
- خستگی و بیقراری ناشی از طولانی شدن زمان معاینه
البته عوارض اکو قلب جنین معمولاً موقتیاند و در اغلب موارد اصلا خطری ندارد.
عوارض روانی و احساسی برای مادر
وقتی پزشک اکو قلب جنین را تجویز کند، ممکن است مادر درگیر ترس و نگرانی شود، مخصوصاً اگر دلیل این تست، احتمال وجود مشکلی در قلب جنین باشد. حتی اگر نتیجه نهایی مشکلی نشان ندهد، همین فرایند انتظار و تصورهای منفی در برخی از مادران استرس زیادی ایجاد میکند. مادر مدام با این فکر درگیر است که «نکند بچهام مشکلی داشته باشد؟» یا «نکند نتیجه بد باشد؟» این نگرانیها طبیعی است، اما میتواند احساس آرامش دوران بارداری را از بین ببرد.
آیا اکو میتواند موجب آسیب دائمی شود؟
در حال حاضر، هیچ شواهد علمی مستند و معتبر وجود ندارد که نشان دهد اکو قلب جنین میتواند موجب آسیب دائمی به جنین شود. بر اساس تحقیقات متعددی که در این زمینه انجام شده، اکو بهعنوان یک روش غیرتهاجمی، از امواج صوتی با فرکانس بالا برای بررسی سلامت قلب جنین استفاده میکند.
طبق گفته دکتر «رضا مسیحی»، بهترین دکتر اکو قلب جنین:
“اکو قلب جنین در شرایط استاندارد و با محدودیتهای مناسب به هیچ عنوان خطری برای سلامت جنین ندارد و هیچ تحقیقی نشان نداده است که عوارض اکو قلب جنین موجب آسیبهای طولانیمدت میشود”.
همچنین دکتر «ماریا جیمز»، متخصص سونوگرافی پزشکی، در مطالعهای که در مجله پزشکی «JAMA» منتشر شده، اشاره کرده است که:
“گرچه نگرانیهایی درباره تأثیرات احتمالی امواج اولتراسوند بر جنین وجود دارد، اما تمام شواهد علمی در دسترس نشان میدهند که در صورت استفاده درست و محدود، این روش نه تنها ایمن است، بلکه برای تشخیص مشکلات قلبی و سلامت جنین ضروری میباشد”.
بهطور کلی، بیشتر تحقیقات حاکی از آن است که اکو هیچگونه آسیب دائمی به جنین وارد نمیکند و تنها در صورت انجام نادرست یا مکرر ممکن است عوارض جزئی و موقتی بهوجود آید.
باورهای نادرست درباره عوارض اکو قلب جنین
برخی افراد ادعا میکنند که اکو قلب جنین میتواند باعث بروز مشکلاتی مانند اوتیسم یا نازایی در آینده کودک شود. اما این باور کاملاً بیاساس است و هیچ پشتوانه علمی برای آن وجود ندارد. بر اساس مطالعات انجامشده، امواج صوتی مورد استفاده در اکو هیچگونه تأثیری بر ساختار ژنتیکی یا سیستم عصبی جنین ندارند. این امواج فقط برای بررسی وضعیت قلب جنین بهکار میروند و هیچگونه ارتباطی با اختلالات عصبی مانند اوتیسم یا مشکلات باروری در آینده ندارند.
بیشتر بخوانید: هزینه اکو قلب جنین
سوالات متداول عوارض اکو قلب جنین
بیشتر تحقیقات حاکی از آن است که اکو هیچگونه آسیب دائمی به جنین وارد نمیکند و تنها در صورت انجام نادرست یا مکرر ممکن است عوارض جزئی و موقتی بهوجود آید.
خیر، تاکنون شواهد علمی برای این موضوع وجود ندارد.
در صورت نیاز پزشکی، میتوان تا چند بار انجام داد، اما نباید بیمورد تکرار شود.
خیر، اکو اصلاً درد ندارد و جنین هم آن را حس نمیکند.
با انجام اکو در مراکز معتبر، زیر نظر پزشک متخصص و تنها در صورت نیاز، میتوان عوارض اکو قلب جنین را به حداقل رساند.