تپش قلب کودکان در سرماخوردگی در برخی موارد، طبیعی و موقتی است و بهبود مییابد، اما در بعضی شرایط میتواند نشانهای از بیماری قلبی یا مشکلی در سیستم قلبی یا سایر اندامهای بدن باشد. شناخت علل، علائم هشدار و روشهای بررسی این مشکل، به شما کمک میکند تصمیم درست و بهموقع بگیرید و سلامت فرزندتان را حفظ کنید. در ادامه همراه ما باشید تا با علت این تپش قلب و اقداماتی که باید انجام دهید آشنا شوید.
علت تپش قلب کودکان در سرماخوردگی
در دوران سرماخوردگی، بدن کودک با ویروس مبارزه میکند و این روند میتواند تغییراتی در عملکرد قلب ایجاد کند. دلایل تپش قلب کودکان در سرماخوردگی متنوع است و بسته به وضعیت سلامتی کودک، شدت بیماری و واکنش بدن، میتواند متفاوت باشد. در ادامه، مهمترین علل را بررسی میکنیم:
۱. تب و افزایش دمای بدن
وقتی دمای بدن بالا میرود، قلب باید سریعتر کار کند تا گرمای اضافی دفع شود و خون بیشتری به اندامها برسد. این واکنش طبیعی بدن است اما تپش قلب در کودکان ممکن است شدت بیشتری پیدا کند.
۲. کمآبی بدن
در سرماخوردگی، تعریق ناشی از تب، کاهش مصرف مایعات یا بیاشتهایی میتواند منجر به کمآبی شود. کمآبی باعث غلیظتر شدن خون میشود و قلب برای پمپاژ آن مجبور است سریعتر بزند.
۳. تاثیر مستقیم ویروس بر قلب
برخی ویروسها میتوانند به طور موقت عضله قلب را تحت تأثیر قرار دهند و باعث التهاب خفیف یا تغییر در ریتم ضربان شوند. این اتفاق در برخی کودکان بیشتر دیده میشود.
۴. مصرف داروهای ضداحتقان یا کافئیندار
داروهایی که برای باز کردن مجاری بینی یا کاهش علائم سرماخوردگی استفاده میشوند، گاهی حاوی ترکیبات محرک هستند که میتوانند باعث تپش قلب کودکان در سرماخوردگی شوند.
۵. اضطراب و بیقراری کودک
احساس ناخوشی، بیقراری یا حتی ترس از بیماری باعث افزایش موقتی ضربان قلب میشود. در کودکان حساس، این واکنش روانی بیشتر به چشم میخورد.
بیشتر بخوانید: چرا ضربان قلب کودکان بیشتر از بزرگسالان است؟
آیا تپش قلب کودک در سرماخوردگی خطرناک است؟
در بسیاری از موارد، افزایش ضربان قلب کودک هنگام سرماخوردگی موقتی و بیخطر است و با بهبود بیماری، به حالت عادی برمیگردد. اگر علت آن تب یا کمآبی باشد، با درمان و استراحت مناسب مشکل برطرف خواهد شد.
اما اگر تپش قلب با علائم دیگری مثل تنگی نفس، کبودی لبها، ضعف شدید یا بیحالی غیرعادی همراه شود، احتمال دادر مشکل جدی تری وجود داشته باشد. برخی بیماریهای قلبی یا عفونتهای ویروسی شدید میتوانند باعث التهاب عضله قلب شوند که نیاز به معاینه توسط پزشک دارد. در چنین مواردی، تأخیر در مراجعه ممکن است عوارض جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
چه زمانی برای تپش قلب در سرماخوردگی باید به پزشک مراجعه کرد؟
مراجعه به موقع به پزشک، بهویژه دکتر فوق تخصص قلب کودکان، مانع از بروز مشکلات جدی میشود. اگر هر یک از علائم زیر همراه با تپش قلب دیده شد، باید فوراً کودک را به پزشک برسانید:
- تنگی نفس یا سختی در تنفس
- کبودی لبها یا ناخنها
- بیحالی یا ضعف شدید
- تپش قلب طولانیمدت که با استراحت کم نمیشود
- بیاشتهایی شدید یا امتناع از نوشیدن مایعات
- تب بالا که با دارو کاهش پیدا نمیکند
روشهای تشخیص تپش قلب در کودکان
برای تشخیص دقیق علت تپش قلب، پزشک ابتدا معاینه انجام میدهد و سپس بر اساس شرایط، آزمایشها و بررسیهای زیر را تجویز میکند
- نوار قلب کودکان (ECG): ثبت فعالیت الکتریکی قلب و بررسی ریتم آن.
- اکو قلب کودکان: تصویربرداری از ساختار قلب و بررسی عملکرد دریچهها و عضله قلب.
- آزمایش خون: تشخیص عفونت، کمخونی یا مشکلات متابولیک.
- هولتر فشار خون: ثبت ضربان قلب در طول شبانهروز برای بررسی تغییرات ریتم.
درمان تپش قلب کودکان در سرماخوردگی
درمان تپش قلب در کودکان به علت آن بستگی دارد، اما مهمترین اصل، برطرف کردن عامل زمینهای و پیشگیری از فشار بیش از حد به قلب است. در ادامه روشهای درمان را شرح میدهیم:
کنترل تب
با استفاده از داروهای تببر مناسب سن کودک و تجویز پزشک، تب کاهش مییابد و ضربان قلب به حالت طبیعی نزدیک میشود.
جبران کمآبی
مصرف مایعات کافی و محلولهای الکترولیت به کاهش فشار قلب کمک میکند. کودکی که کمآب شده، به نوشیدنیهای خنک و سوپهای سبک نیاز دارد.
قطع یا تغییر داروهای محرک
اگر داروی مصرفی کودک باعث افزایش ضربان قلب شده باشد، پزشک آن را تغییر داده یا قطع میکند.
درمان عفونت یا التهاب قلب
در مواردی که ویروس به عضله قلب آسیب رسانده، درمان تخصصی انجام میشود.
استراحت کافی
کاهش فعالیت بدنی و خواب کافی به بدن کمک میکند تا انرژی خود را صرف مبارزه با عفونت کند و ضربان قلب آرامتر شود.
پیشگیری از تپش قلب در سرماخوردگی کودکان
با رعایت برخی نکات میتوان احتمال بروز تپش قلب کودکان در سرماخوردگی را کاهش داد و روند بهبودی کودک را سریعتر کرد:
- حفظ مصرف مایعات کافی در طول بیماری
- کنترل سریع تب با مشورت پزشک
- پرهیز از مصرف خودسرانه داروهای سرماخوردگی
- تقویت سیستم ایمنی با تغذیه مناسب
- ایجاد محیط آرام برای استراحت کودک
تپش قلب کودکان در سرماخوردگی همیشه نگرانکننده نیست، اما توجه به علائم هشدار و مراجعه به موقع به پزشک میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. اگر فرزند شما در کنار این مشکل نشانههای خطرناکی دارد، بهترین کار مراجعه به فوق تخصص قلب کودکان است.
دکتر رضا مسیحی با تجربه بالا در تشخیص و درمان بیماریهای قلب کودکان، میتواند بهترین راهکار را برای حفظ سلامت فرزندتان ارائه دهد.