بیماری کاوازاکی؛ علل، علائم و درمان

بیماری کاوازاکی چه تاثیری بر سلامت کودکان دارد؟ این بیماری نادر اما جدی، عروق خونی را تحت تأثیر قرار داده و می‌تواند منجر به عوارض قلبی شود. علائم آن شامل تب بالا، قرمزی چشم‌ها، راش‌های پوستی و تورم دست و پا است. اما علت دقیق این بیماری چیست و چگونه می‌توان آن را تشخیص و درمان کرد؟ در ادامه به بررسی جزئیات این بیماری و راهکارهای پزشکی مرتبط با آن می‌پردازیم.

بیماری کاوازاکی چیست؟

بیماری کاوازاکی باعث التهاب دیواره رگ‌های خونی کوچک و متوسط در سراسر بدن می‌شود. این بیماری بیشتر شریان‌های قلب کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، شریان‌هایی که وظیفه تأمین خون غنی از اکسیژن برای قلب را بر عهده دارند.

این بیماری گاهی به عنوان “سندرم غدد لنفاوی مخاطی-جلدی” نیز شناخته می‌شود، زیرا علاوه بر رگ‌های خونی، باعث التهاب غدد لنفاوی و مخاط‌های داخل دهان، بینی، چشم‌ها و گلو نیز می‌شود.

کودکان مبتلا به کاوازاکی ممکن است تب بالا، تورم دست و پا همراه با پوسته‌ریزی پوست، و قرمزی چشم‌ها و زبان داشته باشند. بااین‌حال، این بیماری معمولاً قابل درمان است و در صورت تشخیص و درمان زودهنگام، بیشتر کودکان بهبود می‌یابند و عوارض طولانی‌مدتی نخواهند داشت.

علت بروز بیماری کاوازاکی

علت دقیق بیماری کاوازاکی هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند که ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و احتمالی عفونی می‌تواند در بروز آن نقش داشته باشد. برخی محققان معتقدند که این بیماری ممکن است به دلیل واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن به یک عفونت ویروسی یا باکتریایی ایجاد شود.

همچنین، شیوع بیشتر کاوازاکی در برخی مناطق جغرافیایی و در بین کودکان با پیشینه نژادی خاص، نشان می‌دهد که عوامل ژنتیکی نیز می‌توانند تأثیرگذار باشند. علاوه بر این، این بیماری بیشتر در فصل‌های خاصی از سال مانند زمستان و بهار مشاهده می‌شود که احتمال نقش عوامل محیطی را افزایش می‌دهد. با این حال، تاکنون هیچ عامل عفونی خاصی به عنوان دلیل قطعی بیماری شناسایی نشده است.

علائم کاوازاکی چیست؟

علائم بیماری کاوازاکی معمولاً در سه مرحله ظاهر می‌شوند و ممکن است در طی چند هفته پیشرفت کنند. این علائم شامل موارد زیر هستند:

مرحله اول (فاز حاد – ۱ تا ۲ هفته اول)

✅ تب بالا و مداوم که بیش از پنج روز طول می‌کشد و به داروهای معمولی کاهش‌دهنده تب پاسخ نمی‌دهد.
✅ قرمزی چشم‌ها بدون ترشح (التهاب ملتحمه).
✅ لب‌ها و زبان قرمز و ترک‌خورده که به آن “زبان توت‌فرنگی” نیز گفته می‌شود.
✅ راش‌های پوستی که ممکن است در ناحیه تنه، کشاله ران و اندام‌ها ظاهر شوند.
✅ تورم و قرمزی کف دست‌ها و پاها که گاهی همراه با پوسته‌ریزی است.
✅ تورم غدد لنفاوی گردن (معمولاً یک طرفه).

مرحله دوم (فاز تحت حاد – هفته ۲ تا ۴)

🔸 پوسته‌ریزی پوست در نوک انگشتان دست و پا.
🔸 درد مفاصل و ورم آن‌ها.
🔸 تحریک‌ پذیری و بی‌قراری کودک.
🔸 در برخی موارد، عوارض قلبی مانند التهاب عروق کرونری ممکن است در این مرحله ظاهر شود.

مرحله سوم (فاز بهبودی – هفته ۴ به بعد)

✅ علائم کم‌کم کاهش می‌یابند، اما ممکن است کودک همچنان احساس خستگی داشته باشد.
✅ اگر بیماری به‌موقع درمان شده باشد، بیشتر کودکان بدون عوارض خاصی بهبود می‌یابند.

⚠️ نکته مهم: در صورت مشاهده این علائم، به‌ویژه تب مداوم بیش از پنج روز، باید فوراً به بهترین دکتر فوق تخصص قلب کودکان مراجعه کرد تا از بروز عوارض قلبی جلوگیری شود.

آیا بیماری کاوازاکی مسری است؟

خیر، بیماری کاوازاکی به عنوان یک بیماری قلبی در کودکان یک بیماری مسری نیست و از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود. با این حال، برخی تحقیقات نشان داده‌اند که بیماری در دوره‌هایی از سال بیشتر شیوع پیدا می‌کند، که ممکن است نشان‌دهنده نقش یک عامل عفونی ناشناخته باشد.

محققان معتقدند که این بیماری می‌تواند به دلیل واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن به یک عامل محیطی یا عفونی ایجاد شود، اما تاکنون هیچ ویروس یا باکتری خاصی به عنوان عامل مستقیم بیماری شناسایی نشده است.

آیا بیماری کاوازاکی می‌تواند باعث مشکلات طولانی‌مدت شود؟

در بیشتر موارد، کودکانی که به‌موقع تشخیص داده شده و درمان می‌شوند، بهبودی کامل پیدا می‌کنند و هیچ عارضه‌ای ندارند. اما در برخی موارد، بیماری ممکن است منجر به مشکلات قلبی جدی شود، از جمله:

🔴 آنوریسم عروق کرونری: گشاد شدن غیرطبیعی رگ‌های خونی که ممکن است باعث مشکلات جریان خون شود.
🔴 التهاب عضله قلب (میوکاردیت) و آسیب به دریچه‌های قلب.
🔴 افزایش خطر بیماری‌های قلبی در آینده، مانند تصلب شرایین.

کودکانی که دچار عوارض قلبی شده‌اند، نیاز به معاینات منظم قلبی، تغییر رژیم غذایی و گاهی داروهای رقیق‌کننده خون دارند. در موارد بسیار نادر، ممکن است نیاز به اقدامات پزشکی مانند آنژیوپلاستی یا جراحی بای‌پس قلب باشد. با این حال، اگر بیماری کاوازاکی زود تشخیص داده شود و درمان مناسب انجام گیرد، احتمال بروز این عوارض بسیار کم خواهد بود.

درمان بیماری کاوازاکی چگونه انجام می شود؟

درمان بیماری کاوازاکی باید در سریع‌ترین زمان ممکن انجام شود تا از بروز عوارض قلبی جلوگیری شود. روش اصلی درمان شامل تزریق ایمونوگلوبولین داخل وریدی (IVIG) در ۱۰ روز اول بیماری است که به کاهش التهاب عروق و پیشگیری از آسیب‌های قلبی کمک می‌کند.

همچنین، آسپرین در دوز بالا برای کاهش التهاب و کنترل تب تجویز می‌شود و پس از کاهش علائم، با دوز پایین‌تر برای جلوگیری از تشکیل لخته خون ادامه می‌یابد. در موارد شدید یا در بیمارانی که به درمان اولیه پاسخ نمی‌دهند، ممکن است از کورتیکواستروئیدها یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی استفاده شود. نظارت مستمر توسط متخصص قلب، به‌ویژه در کودکانی که دچار مشکلات عروق کرونری شده‌اند، ضروری است تا هرگونه عارضه احتمالی به‌موقع تشخیص داده شود و تحت درمان قرار گیرد.

سخن پایانی

در آخر؛ بیماری باعث التهاب دیواره رگ‌های خونی کوچک و متوسط در سراسر بدن می‌شود و می‌تواند روی شریان‌های کرونری که خون را به قلب می‌رسانند، اثر بگذارد. تشخیص زودهنگام و درمان سریع با تزریق ایمونوگلوبولین و آسپرین می‌تواند از بروز عوارض قلبی جلوگیری کند و روند بهبودی را تسریع بخشد. در بیشتر موارد، کودکان با درمان مناسب به‌طور کامل بهبود می‌یابند.