درمان بیماری کاوازاکی باید خیلی زود و به موقع انجام شود. این بیماری التهابی و نسبتاً نادر، در صورتی که بهموقع تشخیص داده نشود و درمان مناسب صورت نگیرد، میتواند عوارض جدی بر سلامت قلب کودک بگذارد.
بیماری کاوازاکی بیشتر در کودکان زیر ۵ سال دیده میشود و علائم آن گاهی به بیماریهای ویروسی شباهت دارد. همین موضوع ممکن است تشخیص آن را دشوار کند و باعث تأخیر در درمان شود. اما اگر والدین نشانهها را جدی بگیرند و کودک را نزد پزشک متخصص ببرند، میتوان با درمان مناسب، از بروز آسیبهای قلبی جلوگیری کرد. در این مقاله، روشهای درمان بیماری کاوازاکی را بررسی میکنیم.
اهمیت درمان سریع بیماری کاوازاکی
بیماری کاوازاکی نوعی التهاب عروق خونی در سراسر بدن است که در کودکان رخ میدهد. علت دقیق آن هنوز مشخص نیست، اما سیستم ایمنی بدن نقش مهمی در بروز آن دارد.
اگر بیماری در مراحل اولیه درمان نشود، ممکن است عروق کرونر (رگهایی که خون را به عضله قلب میرسانند) دچار آسیب شوند. این موضوع خطر بروز آنوریسم، حمله قلبی، و حتی مرگ ناگهانی در کودکان را بهدنبال دارد.
دکتر «رضا مسیحی»، بهترین دکتر فوق تخصص قلب کودکان، میگوید:
«اگر بیماری کاوازاکی در ۱۰ روز اول با ایمونوگلوبولین و آسپرین درمان شود، خطر آسیب قلبی بهشدت کاهش پیدا میکند.»
درمان بیماری کاوازاکی چگونه انجام میشود؟
درمان بیماری کاوازاکی باید در محیط بیمارستان و تحت نظر پزشک فوق تخصص انجام شود. درمان این عارضه با 2 روش زیر انجام میشود:
۱. تزریق ایمونوگلوبولین داخل وریدی (IVIG)
این روش، اصلیترین و مؤثرترین درمان بیماری کاوازاکی است. در این درمان، مادهای به نام IVIG (ایمونوگلوبولین انسانی) به کودک تزریق میشود. این دارو حاوی آنتیبادیهایی است که به کاهش التهاب و تعدیل پاسخ ایمنی بدن کمک میکنند.
- زمان تزریق: بهتر است در ۷ تا ۱۰ روز اول بیماری انجام شود.
- مدت اثر: معمولاً طی ۲۴ ساعت علائم کاهش پیدا میکند.
- موفقیت درمان: بیش از ۸۵٪ از کودکان پس از یک دوز بهبودی کامل پیدا میکنند.
در بعضی موارد، اگر پاسخ بدن به تزریق اول کافی نباشد، پزشک ممکن است دوز دوم IVIG را تجویز کند.
۲. مصرف آسپرین در کودکان
بر خلاف باور عمومی که آسپرین را برای بزرگسالان میداند، در درمان بیماری کاوازاکی، آسپرین نقش مهمی دارد. البته این دارو تنها تحت نظر پزشک باید مصرف شود.
- تاثیر آسپرین: کاهش التهاب، تب، و جلوگیری از تشکیل لختههای خونی
- مدت مصرف: ابتدا با دوز بالا آغاز میشود و پس از فروکش کردن التهاب، با دوز پایین ادامه مییابد. گاهی تا چند هفته پس از درمان نیز ادامه دارد.
بههیچوجه نباید بدون تجویز پزشک، آسپرین به کودک داده شود؛ چون احتمال سندرم ری وجود دارد.
درمان خانگی یا طب سنتی بیماری کاوازاکی
متاسفانه برخی از والدین بهدلیل توصیههای غیرعلمی در فضای مجازی، به سمت درمانهای خانگی یا طب سنتی برای بیماریهای التهابی کودکان سوق پیدا کردهاند. در مورد بیماری کاوازاکی، این موضوع میتواند بسیار خطرناک باشد.
واقعیت این است که هیچ درمان خانگی یا گیاهی نمیتواند جایگزین IVIG و آسپرین در درمان کاوازاکی شود.
طبق گفته دکتر رضا مسیحی:
«اگر درمان بیماری کاوازاکی بهموقع انجام نشود، احتمال آسیب دائمی به قلب وجود دارد. استفاده از درمانهای جایگزین، جان کودک را در خطر قرار میدهد».
پزشکان متخصص بهصراحت هشدار میدهند که درمانهای غیرپزشکی باعث اتلاف زمان طلایی درمان شده و احتمال آسیب قلبی را بالا میبرد.
پیگیری درمان؛ بعد از ترخیص چه باید کرد؟
در درمان این عارضه، پس از کاهش علائم و بهبود اولیه، مراقبت و پیگیریهای پزشکی اهمیت زیادی دارد، زیرا ممکن است عوارض قلبی در هفتهها یا حتی ماههای بعد بروز پیدا کنند.
معاینات دورهای قلب
پس از ترخیص، پزشک فوق تخصص قلب کودکان معمولاً چند نوبت اکو قلب کودکان تجویز میکند تا سلامت عروق کرونر را بررسی کند. این معاینات ممکن است در هفته دوم، ششم و گاهی سه ماه بعد از درمان انجام شود.
اگر در تصویربرداریها مشکلی دیده شود، پیگیریهای تخصصیتری مانند سیتیآنژیو یا امآرآی قلب ممکن است انجام شود.
ادامه مصرف داروها
بههیچوجه نباید داروها را سرِ خود قطع کرد. تصمیمگیری در مورد قطع یا ادامه مصرف دارو تنها باید توسط پزشک معالج انجام شود.
تغذیه و مراقبت عمومی
کودکانی که در دورهی نقاهت هستند، باید رژیم غذایی متعادل، سرشار از میوه، سبزیجات و مایعات کافی داشته باشند. همچنین عوارضی مثل تب، بیحالی، یا کهیر جدید پس از ترخیص باید جدی گرفته شده و به پزشک گزارش داده شود.
آیا بیماری کاوازاکی درمان قطعی دارد؟
خوشبختانه، در اغلب موارد اگر درمان بیماری کاوازاکی در روزهای اولیه شروع شود، کودک کاملاً بهبود مییابد و هیچگونه عارضهای باقی نمیماند.
اما در برخی موارد نادر، ممکن است عروق کرونر دچار اتساع یا آنوریسم شوند. در این شرایط، کودک نیازمند مراقبتهای بلندمدت و گاهی مصرف داروهای ضدانعقاد در درازمدت خواهد بود.
طبق آمار منتشرشده در UpToDate:
«بیش از ۹۵٪ کودکان مبتلا به کاوازاکی که درمان اولیه را بهموقع دریافت میکنند، بدون عارضه جدی به زندگی طبیعی خود ادامه میدهند.»
پس بله؛ درمان قطعی در صورت تشخیص و مداخله زودهنگام امکانپذیر است.
مدت زمان درمان بیماری کاوازاکی چقدر است؟
- درمان حاد (مرحله بستری): معمولاً بین ۳ تا ۵ روز بستری در بیمارستان برای تزریق IVIG و پایش اولیه کافی است.
- دوره نقاهت و پیگیری: بین ۶ تا ۸ هفته پس از شروع بیماری، مراقبتها و بررسیهای دورهای ادامه دارد.
اگر در طی این مدت هیچگونه اختلالی در عملکرد قلب دیده نشود، معمولاً درمان به پایان میرسد.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر کودک شما علائمی مانند موارد زیر را نشان میدهد، بهتر است فوراً به پزشک متخصص مراجعه کنید:
- تب بیش از ۵ روز که با داروهای معمول پایین نمیآید
- قرمزی چشم بدون ترشح
- خشکی و ترکخوردگی لب
- زبان توتفرنگیشکل
- تورم دست و پا همراه با قرمزی
- لکههای پوستی یا پوستهریزی در ناحیه دست و پا
- بیقراری شدید یا خوابآلودگی غیرعادی
همچنین، اگر کودک قبلاً به کاوازاکی مبتلا بوده و پس از ترخیص دوباره دچار تب، درد قفسه سینه یا بیحالی شدید شود، باید بدون تأخیر به پزشک فوق تخصص قلب مراجعه شود.
نجات قلب کودک در گرو تشخیص و درمان بهموقع است
درمان بیماری کاوازاکی، اهمیت خیلی زیادی دارد. این بیماری اگرچه نادر است، اما با درمان بهموقع، بهراحتی قابل کنترل و بهبودی کامل است. والدینی که به علائم توجه میکنند و فوراً به پزشک مراجعه میکنند، درواقع آینده سلامت قلب کودک خود را تضمین مینمایند.
اگر کودک شما دچار علائم مشکوک به بیماری کاوازاکی است یا اخیراً تشخیص داده شده، حتماً پیش از هر اقدامی با پزشک متخصص مشورت کنید. درمان سریع و تخصصی، کلید سلامت فرزند شماست.
دکتر رضا مسیحی، متخصص قلب کودکان، با سالها تجربه در زمینه بررسی و درمان بیماریهای قلبی در نوزادان و کودکان، آماده ارائه مشاوره، بررسی وضعیت قلبی کودک شما و راهنماییهای لازم است.