تفاوت اکو و نوار قلب جنین یکی از سوالات رایج مادرانیست که در دوران بارداری با این دو واژه برخورد میکنند. هر دو مربوط به بررسی سلامت قلب جنینی است که در دل شما در حال رشد است، اما کارکردهایشانن کاملاً متفاوت است. یکی ساختار قلب را بررسی میکند و دیگری عملکردش را. اگر میخواهید بدانید فرق اکو و نوار قلب جنین چیست، تا انتها مقاله همراه ما باشید.
فرق اکو قلب و نوار قلب جنین
اکو قلب جنین یا اکوکاردیوگرافی جنین، یک نوع سونوگرافی تخصصی است که با استفاده از امواج صوتی، تصویر دقیقی از ساختار قلب جنین میدهد. پزشک با کمک این روش میتواند وجود هرگونه نقص مادرزادی قلبی را بررسی کند.
نوار قلب جنین، تستی است که ضربان قلب جنین را در پاسخ به حرکاتش بررسی میکند. این تست بیشتر برای بررسی سلامت کلی جنین در اواخر بارداری کاربرد دارد و ساختار قلب را نشون نمیدهد.
تفاوتهای کلیدی بین اکو و نوار قلب جنین
اکوکاردیوگرافی و نوار قلب جنین، در ظاهر ممکن است شبیه هم به نظر برسند، چون هر دو با قلب جنین سروکار دارند، اما تفاوتهای زیادی باهم دارند. در ادامه تفاوت اکو و نوار قلب جنین را به طور کامل شرح میدهیم.
تفاوت در هدف تست
اکو برای بررسی ساختار داخلی قلب جنین استفاده میشود یعنی پزشک با کمک آن میفهمد که آیا قلب درست تشکیل شده است، دریچهها و دیوارهها سالم هستند، و خون در قلب درست جریان دارد یا خیر. این تست بیشتر دنبال کشف نقصهای مادرزادی است. اما نوار قلب تمرکزش روی عملکرد لحظهای قلب اسن. یعنی بررسی میکند که وقتی جنین حرکت میکند، ضربان قلبش چگونه واکنش نشون میدهد. اگر ضربان خوب و منظم باشر، یعنی اکسیژن کافی به آن میرسد و سالم است. پس:
هدف نوار قلب، بررسی سلامت عمومی و شرایط حیاتی جنین است، نه ساختار قلب.
تفاوت در زمان انجام
یکی از تفاوت اکو و نوار قلب جنین در زمان انجام آن است. اکو معمولاً بین هفتههای ۱۸ تا ۲۴ بارداری انجام میشود؛ چون در این بازه، قلب جنین به اندازهای رشد کرده است که بتوان ساختارش را دقیق بررسی کرد. این تست اغلب یکبار انجام میشود و اگر مشکلی دیده شود، مجددا تکرار میشود.
در مقابل، نوار قلب بیشتر در ماههای آخر بارداری انجام میشئد، یعنی معمولاً از هفته ۳۲ به بعد. دلیلش هم این است که در این دوران حرکات جنین بیشتر است و میتوان عکسالعمل قلب را نسبت به حرکاتش بررسی کرد. گاهی ممکن است این تست چند بار تکرار شود، مخصوصاً اگر بارداری پرخطر باشد.
تفاوت در روش و فناوری
اکو با استفاده از دستگاه سونوگرافی داپلر و تصویربرداری دوبعدی یا سهبعدی انجام میشود. این دستگاه امواج صوتی را به قلب جنین میفرستد و تصویری از داخل آن نشون میدهد. این تست هیچ درد یا خطری هم برای مادر و جنین ندارد.
اما نوار قلب با استفاده از دو حسگر روی شکم مادر انجام میشود؛ یکی برای ثبت ضربان قلب جنین و دیگری برای ثبت حرکاتش. این دستگاه شبیه یک ضبطکنندهست که فعالیت قلب را به صورت گراف نشان میدهد. یعنی خبری از تصویر نیست، فقط نمودار ثبت میشود.
تفاوت در نوع اطلاعات دریافتی
یکی از تفاوت اکو و نوار قلب جنین، نوع اطلاعاتی است که از قلب جنین میدهند. اکو اطلاعاتی از نوع “ساختاری” به پزشک میدهد. مثلاً نشون میدهد که آیا دریچهای تنگ است، دیوارهای سوراخ است یا جریان خون غیرطبیعی است.
ولی نوار قلب اطلاعات “عملکردی” میدهد. نشان میدهد که آیا قلب جنین درست کار میکند؟ آیا به اندازه کافی اکسیژن دریافت میکند؟ این اطلاعات بیشتر به درد تصمیمگیری لحظهای در مورد سلامت کلی جنین میخورد.
تفاوت در میزان دقت و تفسیر نتایج
اکو یک ابزار تشخیصی تخصصی است که توسط بهترین دکتر قلب جنین تفسیر میشود. چون نتایج پیچیدهست و نیاز به دقت بالایی دارد، معمولاً در مراکز تخصصی انجام میشود.
اما نوار قلب سادهتر و سریعتر است. معمولاً ماما یا پزشک عمومی هم میتوانند نتایجش را تفسیر کنند. تفسیر نوار قلب جنین بیشتر بر اساس الگوهای ضربان قلب و واکنش به حرکت انجام میشئد و برای غربالگری مفید است، نه تشخیص دقیق بیماری.
تفاوت در دلیل انجام تست
اکو معمولاً زمانی تجویز میشود که یک نشانه نگرانکننده وجود داشته باشد. مثلاً سابقه بیماری قلبی در خانواده، دیابت مادر، یا مشکلی که در سونوگرافی معمولی دیده شده باشد.
نوار قلب اما در بسیاری از بارداریها، مخصوصاً اگر پرخطر باشند یا حرکات جنین کم شده باشد، به شکل روتین انجام میشود. یعنی احتمال تجویزش بیشتر است و هدفش بررسی وضعیت عمومی جنین است، نه تشخیص بیماری خاص.
تفاوت در دفعات انجام تست
یکی دیگر از تفاوت اکو و نوار قلب جنین در تعداد دفعاتی است که باید تست را انجام داد. اکو معمولاً یکبار در بارداری انجام میشد، چون بیشتر یک بررسی تشخیصی است. اگر مشکلی دیده شود، ممکن است چند بار دیگر هم تکرار شود ولی در حالت عادی همان یکبار کافی است.
اما نوار قلب ممکن است بارها انجام شود؛ پزشک ممکن است هر هفته یا حتی چند بار در هفته برای مادران با بارداریهای خاص تجویز کند. چون هدفش بررسی مداوم وضعیت جنین است.
جدول تفاوت اکو و نوار قلب جنین در یک نگاه
| نوار قلب (الکتروکاردیوگرام) | اکوی قلب (اکوکاردیوگرام) | |
| نوع بررسی | بررسی فعالیت الکتریکی قلب | بررسی فعایت مکانیکی قلب |
| درد | ندارد | ندارد |
| نیاز به تزریق | ندارد | ندارد |
| خطرات و عوارض جانبی | کاملاً بی خطر و بدون عوارض | کاملاً بی خطر و بدون عوارض |
| پیپچیدگی آزمایش | آزمایش ساده | آزمایش پیشرفته |
| نتیجه آزمایش | امواج ثبت شده | ترسیم قلب و ثبت فعالیت ها |
| نحوه دریافت آزمایش | چاپ شده روی کاغذ | چاپ شده روی کاغذ و روی CD |
| میزان تشخیص بیماری های قلبی | علائم ابتدایی و آریتمی های قلبی | بررسی پیشرفته بیماری قلبی |
| گرفتن آزمایش توسط | تکنیسین | متخصص اکوکاردیوگرافی |
| هزینه آزمایش | نسبتاً پایین | نسبتاً بالا |
سوالات متداول تفاوت اکو و نوار قلب جنین
تفاوت اکو و نوار قلب جنین در نوع بررسی آنهاست؛ اکو ساختار قلب جنین را بهصورت تصویری بررسی میکند، اما نوار قلب عملکرد و ضربان آن را در لحظه ارزیابی میکند. اکو برای تشخیص ناهنجاریهای قلبی است و نوار قلب برای بررسی سلامت عمومی و واکنش قلب به حرکات جنین.
بله، چون اکو ساختار رو بررسی میکند و نوار قلب عملکرد را